…γαργάλατα!

Μέσα στη σκληρή αντιπαράθεση των ημερών για το ποιός θα κυβερνήσει την Ελλάδα ανασύρθηκε από το παρελθόν κι ένα νεανικό ποιήμα του υποψήφιου πρωθυπουργού Γεωργίου Αθανασιάδη Νόβα που έλεγε: “Κι ήταν τα στήθια σου άσπρα σαν τα γάλατα/και μούλεγες γαργάλατα!”
Αυτό το ποιηματάκι ανασύρθηκε από τη λήθη της ιστορίας κι έγινε γελοιογραφία, χρονογράφημα κι όπλο σάτιρας στα χέρια των οπαδών του Γεωργίου Παπανδρέου. Δείγμα χαρακτηριστικό το σκίτσο του Φωκίωνα Δημητριάδη και το χρονογράφημα του Δημήτρη Ψαθά στις 31 Ιουλίου 1965 στην εφημερίδα “ΤΑ ΝΕΑ“

Η “μάχη” των εφημερίδων και η αποστασία

Τα γεγονότα του Ιουλίου του 1965 όπως ήταν φυσικό διατάραξαν και τις σχέσεις των εφημερίδων. Μέχρι τότε τα πράγματα ήταν μάλλον ξεκαθαρισμένα. Από τη μία υπήρχαν οι λεγόμενες δεξιές εφημερίδες που στήριζαν την ΕΡΕ. Αυτές ήταν οι: Ακρόπολις, Καθημερινή, Ημέρα, Εθνικός Κήρυξ το πρωί και Μεσημβρινή, Απογευματινή, Βραδυνή το απόγευμα.
Η «Εστία» υποστήριζε το κόμμα των Προοδευτικών του Σπύρου Μαρκεζίνη.
Στην απέναντι πλευρά η ΕΔΑ είχε την «Αυγή» ως επίσημο όργανο και τη «Δημοκρατική Αλλαγή» ως ανεπίσημο.
Οι μεγάλες μάχες όμως γινόντουσαν στο χώρο του Κέντρου. Ο ΔΟΛ («Το Βήμα» -«Τα ΝΕΑ») είχε σκληρές συγκρούσεις με την «Αθηναϊκή» του Γιάννη Παπαγεωργίου και την «Ελευθερία» του Πάνου Κόκκα. Όχι μόνο για τη κυκλοφορία, αλλά από τη στιγμή που ο Παπανδρέου εκλέχτηκε πρωθυπουργός, για το ποια θα μπορεί να επηρεάζει περισσότερο πρόσωπα και καταστάσεις. Η «Ελευθερία» υποστήριζε τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και τάχωνε συχνά στον Ανδρέα Παπανδρέου, «Η Αθηναϊκή» ήταν πιο λαϊκή, έως λαϊκίστικη έκφραση του Γεωργίου Παπανδρέου με συμπάθειες προς τον Ανδρέα και ο ΔΟΛ μαζί με το «Έθνος» κρατούσε μια σχετική απόσταση από τις εξελίξεις μέσα στην ΕΚ.
Για το κοινό των εφημερίδων της ΕΚ το σοκ ήταν μεγάλο όταν είδαν την «Ελευθερία» να παίρνει το μέρος των αποστατών, προφανώς λόγω Μητσοτάκη και την τιμώρησαν κυκλοφοριακά. Το 1964 η «Ελευθερία» πουλούσε 36.701 φύλλα κάθε πρωί σ’ όλη την Ελλάδα για να κλείσει το 1965 τη χρονιά που αυξήθηκαν όλες οι κυκλοφορίες λόγω των γεγονότων με 10.000 λιγότερους αναγνώστες (26.808φύλλα).
Χαρακτηριστικό της αύξησης είναι ότι «Τα ΝΕΑ» το 1964 πουλούσαν 114.316 φύλλα καθημερινά σ’ όλη την Ελλάδα για να εκτοξευτούν το 1965 στα 185.612!
Οι κυκλοφορίες φαίνονται ασύλληπτες για τα σημερινά δεδομένα. Μην ξεχνάμε όμως ότι δεν υπήρχε τηλεόραση, ούτε ιδιωτικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί κι η εφημερίδα είχε σχεδόν πάντα… φρέσκα νέα. Οι απογευματινές εφημερίδες για παράδειγμα φιλοξενούσαν και τις πρωινές ειδήσεις!
Οι απογευματινές εφημερίδες κρατούσαν τα σκήπτρα της κυκλοφορίας με 431.960 φύλλα τη μέρα και οι πρωινές είχαν τη σφραγίδα της εγκυρότητας με 290.713φύλλα καθημερινά. Σύνολο 722.670 φύλλα. Και μιλάμε για «καθαρές» κυκλοφορίες χωρίς τους «τόμους» της Κυριακής και τη μάχη των προσφορών.
Οι κυκλοφορίες το 1965 ήταν σε Αθήνα-Πειραιά και Περιφέρεια. Στη τελευταία στήλη οι πανελλαδικές κυκλοφορίες του 1964.

Πρωϊνές Εφημερίδες	Πανελλαδικά	Αθήνα	Περιφέρεια	1964
Το Βήμα	82.657	40.738	41.919	58.760
Ακρόπολις	69.012	26.596	42.416	65.680
Η Καθημερινή	45.784	29.381	16.403	43.142
Η Αυγή	27.350	14.639	12.711	27.466
Ελευθερία	26.808	17.589	9.219	36.701
Ημέρα	15.701	6.359	9.343	-
Νέος Ανένδοτος	12.721	4.771	7.950	-
Εθνικός Κήρυξ	10.680	6.082	4.598	12.347

Πηγή: ΕΙΗΕΑ

Απογευματινές εφημερίδες	Πανελλαδικά	Αθήνα	Περιφέρεια	1964
ΤΑ ΝΕΑ	185.612	133.538	52.073	114.316
Μεσημβρινή	62.824	48.271	14.553	54.714
Απογευματινή	48.130	27.333	20.898	43.947
Αθηναϊκή	41.697	21.943	19.754	51.502
Η Βραδυνή	39.931	23.828	19.754	38.425
Εθνος	29.859	21.732	8.127	29.153
Δημοκρατική Αλλαγή	17.360	12.345	5.106	13.541
Εστία	6.546	5.582	964	6.970

Πηγή: ΕΙΗΕΑ

Πρωτοποριακό εξώφυλλο της “Αθηναϊκής” του Γιάννη Παπαγεωργίου. Χρησιμοποιεί στο μεγάλο σχήμα τεράστια φωτογραφία και δεν έχει καμμία άλλη είδηση στη πρώτη σελίδα. Αξιοσημείωτη και η τετραχρωμία που ήταν σχεδόν άγνωστη στις πρώτες σελίδες της εποχής.

Παρασκευή 30 Ιουλίου 1965– Ημερολόγιο αποστασίας

Αναμνηστική φωτογραφία της κυβέρνησης Νόβα

Στη Βουλή η πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Νόβας επρόκειτο να διαβάσει τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβερνήσεώς του για να ζητήσει τη ψήφο εμπιστοσύνης των βουλευτών. Όμως τελικά κατέληξε μέσα στο ναό της δημοκρατίας σχεδόν μόνος του. Με 26, μόνο, βουλευτές από την ΕΔΑ, τους Προοδευτικούς, την ΕΡΕ και 21 υπουργούς της κυβερνήσεώς του δεν μπορούσε να ζητήσει τίποτα. Η συνεδρίαση φυσικά διακόπηκε από έλλειψη απαρτίας.

Τι είχε γίνει;
Ο Γεώργιος Παπανδρέου σκεφτόταν την αποχή για να ελέγξει τις διαρροές των βουλευτών του. Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος από την πλευρά του, ως αρχηγός της ΕΡΕ, προσήλθε στη Βουλή και ζήτησε να εμφανιστεί ο τέως πρωθυπουργός για να εξηγήσει:
- Τι ακριβώς συνέβη με τη συνωμοσία στο στράτευμα και τις κατηγορίες για την ύπαρξη οργανώσεως μέσα σ’ αυτό.
- Τι ήταν η υπόθεση των τηλεφωνικών υποκλοπών των συνομιλιών των πολιτικών αρχηγών.
Ο Γεώργιος Παπανδρέου τελικά αποφάσισε να μην παραστεί στη Βουλή, τον ακολούθησε ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος με τους βουλευτές της ΕΡΕ αφού είχε απειλήσει με αποχώρηση σε περίπτωση απουσίας του κ.Παπανδρέου.
Εκ των υστέρων οι βουλευτές της ΕΚ θεώρησαν τη στάση του κ.Κανελλόπουλου ως ελιγμό για να διασώσει την κυβέρνηση Νόβα καθώς δεν μπορούσε να πάρει ψήφο εμπιστοσύνης. Με τη διακοπή της συνεδρίασης η κυβέρνηση πήρε παράταση ζωής λίγων ημερών μήπως και βρεθούν κι άλλοι πρόθυμοι βουλευτές της ΕΚ να την ακολουθήσουν. Και θεωρούσαν τον Κωνσταντίνο Χοϊδά, τον διευθυντή του πολιτικού γραφείου του βασιλιά εμπνευστή της εξέλιξης.
Η κατάσταση ήταν έκρυθμη από νωρίς.

Ο αντιπρόεδρος της Βουλής Εμμανουήλ Μπακλατζής

Τη Βουλή την είχαν ζώσει ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις από νωρίς το απόγευμα. «Αύρες» της αστυνομίας, πυροσβεστικά οχήματα και πολλοί ένοπλοι είχαν πάρει θέσεις. Οι βουλευτές της ΕΚ και της ΕΔΑ διαμαρτυρήθηκαν στον αντιπρόεδρο της Βουλής Εμμανουήλ Μπακλατζή. Ο τελευταίος ζήτησε την απομάκρυνσή τους. Παράλληλα έξω από τη βουλή χιλιάδες κόσμου φώναζε «κάτω οι προδότες» και «ζήτω ο Παπανδρέου».

Πέμπτη 29 Ιουλίου 1965-Ημερολόγιο αποστασίας

Ο Γεώργιος Παπανδρέου στο μπαλκόνι της Λέσχης των Φιλελευθέρων με τα πρωτοκλασσάτα στελέχη του κόμματός του

Ο Θ.Ρέντης

Ξεκίνησαν 171, αλλά στη πορεία έμειναν 143. Οι βουλευτές της ΕΚ μπορεί να υπέστησαν με την αποστασία εντυπωσιακή μείωση, αλλά ακόμα μπορούσαν να καταψηφίσουν την κυβέρνηση.
Η σύγκλιση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΕΚ δεν έγινε στη Βουλή, όπως συνηθιζόταν και συνηθίζεται, αλλά στη Λέσχη των Φιλελευθέρων. Ήταν ένα τρικ του Γεωργίου Παπανδρέου για να μην δώσουν το παρών οι αποστάστες.
Στην ιστορική Λέσχη στην Χρήστου Λαδά συγκεντρώθηκαν 143 βουλευτές, αλλά δύο από αυτούς, οι Θ.Ρέντης και Λώρας επιφυλάχτηκαν να υπογράψουν το πρωτόκολλο των βουλευτών με το οποίο δεσμεύονταν να καταψηφίσουν στη Βουλή τη κυβέρνηση Νόβα.
Αργά το βράδυ της Πέμπτης ο Γ.Παπανδρέου επισκέφθηκε τον γενικό γραμματέα της Βουλής Μ.Καρούσο για να του επιδώσει το πρωτόκολλο. Λίγο αργότερα ο διευθυντής του Γραφείου Τύπου του κόμματος έδινε ένα αντίγραφο στον ιδιαίτερο του Κωνσταντίνου κ.Χοϊδά. Μαζί και μία επιστολή του πρώην πρωθυπουργού η οποία έγραφε:
Μεγαλειότατε,
Λαμβάνω την τιμήν να θέσω υπ’ όψιν της Υμετέρας Μεγαλειότητος αντίγραφον πρωτοκόλλου, υπογεγραφομένου υπό 143 βουλευτών της Ενώσεως Κέντρου, διαβιβασθέντος εις τον Πρόεδρον της Βουλής, δια του οποίου ούτοι δηλούν ότι καταψηφίζουν από τούδε την Κυβέρνησιν Νόβα.
Έξω από τη Λέσχη των Φιλελευθέρων χιλιάδες οπαδοί του κόμματος φώναζαν συνθήματα υπέρ του Παπανδρέου και εναντίον των αποστατών.
Λίγο αργότερα οι τελευταίοι διοχέτευσαν στις εφημερίδες το παρακάτω κείμενο που αποδιδόταν σε κύκλους της κυβερνήσεως.

O Δημήτρης Ψαθάς και η Φρειδερίκη

Τα σκίτσα του Αρχέλαου

Ο Αρχέλαος ήταν ένας από τους γνωστότερους σκιτσογράφους της δεκαετίας του΄60. Για χρόνια είχε την επιμέλεια των σελίδων του περιοδικού “Ρομάντζο” και τα Ιουλιανά τον βρήκαν στην φανατικότερη εφημερίδα του Κέντρου, την “Αθηναϊκή“. Επιλέξαμε μερικές από τις γελοιογραφίες του που δίνουν το στίγμα της εποχής.
Ο Αρχέλαος είναι ο πατέρας του κυβερνητικού εκπροσώπου Βαγγέλη Αντώναρου, αλλά και του επίσης δημοσιογράφου Μάνου Αντώναρου.

Τετάρτη 28 Ιουλίου 1965-Ημερολόγιο αποστασίας

Ο Ηλίας Τσιριμώκος ήταν ο… αριστερός της Ένωσης Κέντρου. Δίστασε ο Γεώργιος Παπανδρέου μετά τον θρίαμβο στις εκλογές να τον κάνει πρόεδρο της Βουλής, όπως δίστασε και να τον υπουργοποιήσει. Το παρελθόν του ως υπουργού στη κυβέρνηση του βουνού στον εμφύλιο έκανε τον… Γέρο να τον κρατήσει εκτός αξιωμάτων.
Ο Ηλίας Τσιριμώκος πήγε στη Θεσσαλονίκη ως πρωτοκλασάτο στέλεχος της ΕΚ και σε μία γεμάτη παλμό ομιλία τα έβαλε με τους αποστάτες. Είπε μεταξύ άλλων:
«Μειδιόντες Ιάγοι και πυγμαίοι πολιτικοί κυκλοφορούν με δαιμωνιώδη δραστηριότητα εις τα παρασκήνια. Αλλά επανάστασιν ιδικήν μας δεν θα προκαλέσουν. Το… πραξικόπημα οδήγησε εις απότομον, ραγδαίαν, αστραπιαίαν δημιουργίαν του μεγάλου, ενιαίου, συνειδητού, ομοιογενούς, προοδευτικού, δημοκρατικού κινήματος, του οποίου έχει ανάγκη η χώρα δια να προχωρήσει».
Σημαντική λεπτομέρεια: Λίγο αργότερα προσχώρησε στους αποστάτες!

Από την υποδοχή του Ηλία Τσιριμώκου στη Θεσσαλονίκη

Η απάντηση από τη κυβέρνηση ήρθε με τη προφυλάκιση του πρώην υποδιοικητή της ΚΥΠ συνταγματάρχη Αλ.Παπαπέτρου ο οποίος κατηγορείται για υποκλοπή τηλεφωνικών συνομιλιών πολιτικών.

Πρίγκιπας Πέτρος: Ο κόκκινος (παρ’ ολίγον…) βασιλιάς!

Την ιστορία δεν την γράφουν μόνο οι παρέες, αλλά και οι συμπτώσεις! Ο πρίγκιπας Πέτρος της Ελλάδος είναι μια μάλλον άγνωστη προσωπικότητα.
Τον ξέρουν περισσότερο οι ανθρωπολόγοι από τους ιστορικούς. Κι όμως ο εγγονός του Γεωργίου του Α’ και γιος του πρίγκιπα Γεωργίου δύο φορές έφθασε μέχρι τον θρόνο της Ελλάδας. Δεν ανέβηκε σ’ αυτόν και αυτό το πλήρωσε, όχι ο πρίγκιπας, αλλά η Ελλάδα.
• Η πρώτη φορά ήταν το 1917 όταν στη διάρκεια του Εθνικού Διχασμού στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο εξορίστηκε από την Ελλάδα ο Κωνσταντίνος Α’ εξ αιτίας της φιλογερμανικής του πολιτικής (η γυναίκα του Σοφία ήταν κόρη του Κάϊζερ).
• Η δεύτερη ήταν το 1941 μέσα στη δίνη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου όταν ο Γεώργιος Β’ αντί να ορίσει διάδοχό του και αντιβασιλέα τον αδελφό του Παύλο, προτίμησε εξάδελφό του. Κι εδώ αιτία είναι μια γερμανίδα πριγκίπισσα. Η Φρειδερίκη, η γυναίκα του Παύλου. Δεν θα ήταν η καλύτερη επιλογή σε καιρό πολέμου η ελληνίδα βασίλισσα να είναι μέλος της ναζιστικής νεολαίας!

Η Φρειδερίκη και τα αδέλφια της με τη στολή της Χιτλερικής νεολαίας

Η ιστορία δεν γράφεται με τα εάν, αλλά εάν το 1917 στο θρόνο ανέβαινε ο Πέτρος κι όχι ο Αλέξανδρος ίσως η μοίρα της χώρας να ήταν διαφορετική. Ο Αλέξανδρος πέθανε από δάγκωμα πιθήκου τη στιγμή που δεν έπρεπε. Ο Βενιζέλος έχασε τις εκλογές, επέστρεψε ο Κωνσταντίνος κι ακολούθησε η Μικρασιατική Καταστροφή.
Το 1941 πάλι ο Πέτρος έμεινε απλά ένας παρ’ ολίγον βασιλιάς και μάλιστα σε μυστική διαθήκη. Ο Γεώργιος έζησε μόλις έξι χρόνια μετά την βασιλική του διαθήκη. Αλλά στο μεταξύ είχαν αλλάξει πολλά. Την πρωταπριλιά του 1947 ο γερμανικός κίνδυνος δεν υπήρχε κι ο Παύλος έγινε βασιλιάς κι η Φρειδερίκη βασίλισσα. Ακολούθησαν οι κόντρες με τους Κωνσταντίνο Καραμανλή και Γεώργιο Παπανδρέου, η χούντα και όλα τα σχετικά.

Η Μαρία Βοναπάρτη με τα παιδιά της Ευγενία και Πέτρο

Οι συμπτώσεις όμως δεν σταματούν εδώ. Στη πρόταση να γίνει βασιλιάς το 1917 βέτο έβαλε ο Αριστείδης Μπριάν, ο γάλλος πολιτικός που υπήρξε εραστής της μητέρας του (περισσότερα εδώ). Και το 1947 θεωρήθηκε πολύ….κόκκινος για βασιλιάς. Περίπου κομμουνιστής από τους νέους ιδιοκτήτες της Ελλάδας, τους Αμερικανούς!
Πως γίνεται να θεωρείται περίπου κομμουνιστής ένας πρίγκιπας είναι μια μεγάλη ιστορία. Κι εδώ αιτία είναι μια γυναίκα. Η Ειρήνη Ορτσινίκοφ, μια εξόριστη Ρωσίδα αριστοκράτισα την οποία γνώρισε στο Παρίσι. Σπούδαζαν συγκριτική μελέτη των θρησκειών και ανθρωπολογία. Μαζί αποφάσισαν να πάνε στην Ινδία και στο Μανδράς παντρεύτηκαν με πολιτικό γάλο στις 9 Σεπτεμβρίου 1939.

Ο Πέτρος με τη σύζυγό του Ειρήνη Ορτσινίκοφ

Η οικογένεια της Ειρήνης είχε εγκαταλείψει τη Ρωσία με την επανάσταση του ’17. Στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ξύπνησε μέσα της η φλόγα του πατριωτισμού. Πρωτοστάτησε σε εκδηλώσεις για να συγκεντρωθούν χρήματα για τον δοκιμαζόμενο Σοβιετικό λαό και δεν άργησε να της κολλήσει η ρετσινιά του… συνοδοιπόρου.
Ο Πέτρος πάλι αξιοποίησε τις εμπειρίες του από την περιήγησή του στις χώρες της Εγγύς και Μέσης ανατολής στο βιβλίο του «Από την Αθήνα στη Καλκούτα» που κυκλοφόρησε το 1940.
Με την ιταλική επίθεση ο Πέτρος έρχεται στην Ελλάδα για να υπηρετήσει την πατρίδα του. Η Ειρήνη έμεινε στη Κωνσταντινούπολη. Τοποθετήθηκε στο Γενικό Στρατηγείο κι οργάνωσε το γραφείο που ερχόταν σε επαφή με τις ξένες στρατιωτικές αποστολές. Όταν οι Γερμανοί επιτέθηκαν στην Ελλάδα ορίστηκε υπασπιστής του βασιλιά Γεώργιου και τον ακολούθησε στη Κρήτη κι από εκεί στη Μέση Ανατολή. Το πώς περιπλανήθηκε ο Γεώργιος στον Ψηλορείτη μέχρι να ξεφύγει από τους Γερμανούς με τη βοήθεια του Πέτρου είναι μια άλλη μεγάλη ιστορία.

Στη Μέση Ανατολή πολέμησε στον Ιερό Λόχο και έφθασε στον βαθμό του Ταγματάρχη.
Την ίδια εποχή ο Παύλος και η Φρειδερίκη βρισκόντουσαν στο Κέϊπ Τάουν όπου ο ηγέτης της Νότιας Αφρικής Γιαν Σμαρτς είχε αναλάβει τη φιλοξενία του ζεύγους. Η επιλογή δεν ήταν τυχαία. Τόσο μακριά από τα κέντρα αποφάσεων και το μέτωπο ένα ζευγάρι όχι και τόσο πιστό στους συμμάχους δεν ήταν επικίνδυνο.
Αντίθετα επικίνδυνος έγινε ο Πέτρος όταν μεταπολεμικά κι ενώ είχε ανακοινωθεί το δόγμα Τρούμαν μίλησε στις ΗΠΑ για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των Ελλήνων! Αυτό θεωρήθηκε από τους νέους προστάτες της Ελλάδας ως… εχθρική ενέργεια. Τον καταχώρησαν στα αρχεία τους περίπου ως… κομμουνιστή!
Δεν έσκασε και πολύ. Αντιμετωπίζοντας την εχθρότητα της βασιλικής οικογένειας της Ελλάδας εξ αιτίας του γάμου του με μια απλή θνητή συνέχισε το επιστημονικό του έργο. Πήγε σε Θιβέτ και Ινδία επικεφαλής αποστολής του ανθρωπολογικού Μουσείου της Κοπεγχάγης, αλλά ήρθε σε σύγκρουση με την Ινδική κυβέρνηση η οποία τον θεώρησε πράκτορα των Άγγλων. Κομμουνιστής στις ΗΠΑ, Άγγλος κατάσκοπος στην Ινδία η συλλογή κατηγοριών έμοιαζε να μην έχει τέλος.
Το πιγκ πόγκ της διαδοχής
Το 1947 όμως και στην Ελλάδα τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά γιαυτόν. Η κυβέρνηση Διομήδη εξέδωσε νομοθετικό διάταγμα «περί βασιλικής οικογένειας». Τι προέβλεπε αυτό;
«Χωρίς προηγούμενη άδεια του Βασιλέως τελεσθείς γάμος υπό μέλους βασιλικής οικογενείας έστω κι αν έχουν τηρηθεί οι διατάξεις του Αστικού Κώδικος, έστω δηλαδή κι αν έχει ιερολογηθεί, είναι αυτοδικαίως εξ υπαρχής άκυρος. Δεν απαιτείται δικαστική απόφασις προς ακύρωσιν αυτού.
Εκ τούτου του γάμου γεννηθέντα τέκνα λογίζονται εξώγαμα και παύουν να αποτελούν μέλη της Βασιλικής Οικογενείας όσα ε τούτων τελούν γάμον άνευ προηγμένης συναινέσεως του Βασιλέως.»
Έτσι ενώ μέχρι τότε η σειρά διαδοχής ήταν:
-Διάδοχος Κωνσταντίνος (ο γιος του Παύλου και τη Φρειδερίκης)
- Πρίγκιψ Γεώργιος (ο γηραιός πατέρας του Πέτρου)
- Πρίγκιψ Πέτρος
- Πρίγκιψ Μιχαήλ,
άλλαξε με την προσθήκη της Φρειδερίκης μιας ερμηνευτικής πρότασης που πρότεινε ο αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος Ντίνος Τσαλαδάρης στις 20 Δεκεμβρίου 1949. Τι έλεγε;
«Η αληθής έννοια του άρθρου 45 είναι ότι το Ελληνικόν Στέμμα περιέρχεται κατά προτίμησιν εις τους απογόνους του εκάστοτε Βασιλέως κατά τάξιν πρωτοκίας, προτιμωμένων των αρρέρων».
Έτσι ο Πέτρος από την 3η θέση βρέθηκε στην 5η. Η σειρά πλέον ήταν:
- Διάδοχος Κωνσταντίνος
- Πριγκίπισσα Σοφία (παραιτήθηκε αργότερα των δικαιωμάτων της για να παντρευτεί τον Χουάν Κάρλος και να γίνει αργότερα βασίλισσα στην Ισπανία)
- Πριγκίπισσα Ειρήνη
- Πρίγκιψ Γεώργιος (πέθανε εννιά χρόνια αργότερα)
- Πρίγκιψ Πέτρος
- Πρίγκιψ Μιχαήλ.
Παράλληλα για να κλείσει οριστικά ο δρόμος προς τον Πέτρο η Φρειδερίκη πέρασε μία ακόμα διάταξη η οποία προέβλεπε σε περίπτωση θανάτου του βασιλιά και ύπαρξης μόνο ανήλικου γιού χρέη αντιβασιλέως αναλάμβανε η βασίλισσα. Έτσι ήταν δεδομένο ότι το Στέμμα δεν θα έφευγε από τη δική της οικογένεια.
Ο Πέτρος υποστήριζε ότι παντρεύτηκε με θρησκευτικό γάμο στα Ιεροσόλυμα με τον Πατριάρχη να τον ευλογεί, αλλά πλέον ήταν αργά.
Το Ανάκτορο και η έπαυλη
Ο Πέτρος ήρθε στην Ελλάδα με τον θάνατο του πατέρα του (24 Νοεμβρίου 1957). Το 1959 η Φρειδερίκη ανάσανε όταν έμαθε ότι θα πουλούσε το ανάκτορο του πατέρα του στην οδό Ακαδημίας. Την έζωσαν τα φίδια όμως όταν έμαθε ότι με τα χρήματα αγόρασε έπαυλη στη Γλυφάδα.
Το 1961 το Πανεπιστήμιο της Αθήνας κάλεσε τον Πέτρο για κάποιες ομιλίες και του πρότεινε τη κενή θέση της ανθρωπογνωσίας. Μόλις το έμαθε η Φρειδερίκη δόθηκαν οι κατάλληλες οδηγίες και η πρόταση ακυρώθηκε.
Η εκδίκηση
Από το 1961 έως το 1964 πολλά άλλαξαν στην Ελλάδα. Η κόντρα της Φρειδερίκης με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, η φυγή του στο εξωτερικό, η γκρίνια για τη βασιλική χορηγία που ήταν εξαιρετικά υψηλή, η προίκα της πριγκίπισσας Σοφίας ήταν θέματα που τσαλάκωσαν τον βασιλικό θεσμό. Κι ο θάνατος του Παύλου ήταν η χαριστική βολή.
Ο Πέτρος λοιπόν το μεσημέρι της Κυριακής 4 Οκτωβρίου 1964 κάλεσε τους δημοσιογράφους σε ξενοδοχείο στο Σύνταγμα (διάλεξε το King George) και έριξε τις βόμβες του. Τι είπε;
- Δεν διεκδικεί αυτή τη στιγμή τη διαδοχή, αλλά ,μελετά το θέμα από νομικής απόψεως.
- Δεν γνωρίζει ποιο θα είναι το μέλλον της Μοναρχίας στην Ελλάδα.
- Η Μοναρχία στην Ελλάδα κοστίζει πολύ. Αυτό το πιστεύουν και στο εξωτερικό. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι δεν εισπράττει τίποτα.
- Στους γάμους του Κωνσταντίνου με την Άννα Μαρία δεν παρέστη εξ αιτίας της 17χρονης διαφοράς που υπάρχει με τη Φρειδερίκη. Θέλει να επικοινωνήσει με τον Κωνσταντίνο και ελπίζει η να βασίλισσα να είναι πιο δημοκρατική από τη προηγούμενη!

Σάλος

Ο Πέτρος με τον Κωνσταντίνο

Φυσικό ήταν να προκληθεί σάλος από τις δηλώσεις. Μάλιστα ο Κωνσταντίνος με την Αννα Μαρία υποχρεώθηκαν να διακόψουν το μήνα του μέλιτος. Τρεις μέρες αργότερα όμως ο θόρυβος κόπασε. Ο Πέτρος τα πήρε όλα πίσω. Δήλωσε ότι ο Κωνσταντίνος θα εκσυγχρονίσει τον θεσμό και όλα τα σχετικά.
Τα μετά
• Ο Πέτρος και η Ειρήνη δεν απέκτησαν παιδιά. Ο Πέτρος πέθανε στο Λονδίνο στις 15 Οκτωβρίου 1980 και θάφτηκε στη Δανία, ενώ δέκα χρόνια αργότερα τον ακολούθησε και η γυναίκα του. Πέθανε στις 12 Μαρτίου 1990.
• Είχε μία αδελφή ο Πέτρος, την Ευγενία, δύο χρόνια μικρότερή του. Πέθανε εννιά χρόνια αργότερα, την ίδια μέρα με αυτόν (15 Οκτωβρίου 1989).
• Η Φρειδερίκη αφού ασχολήθηκε με τη πολιτική στην Ελλάδα «χαντακώνοντας» το γιό της βρήκε κι αυτή καταφύγιο στην Ινδία. Δεν διάλεξε την ανθρωπολογία όπως έκανε το Πέτρος, αλλά τον αποκρυφισμό.
Η Ελένη Βλάχου στα δημοσιογραφικά της απομνημονεύματα έγραψε για τον Πέτρο:

Διαβάσαμε πριν γράψουμε:
Βλάχου Ελένη: Πενήντα χρόνια και κάτι, εκδόσεις Ζήνδρος, Αθήνα 1997
Παλαιολόγου Αλκμήνη: Πριγκίπισσες της Ελλάδος, εκδόσεις Φερενίκη, Αθήνα 2007
Ρούσσου Γιώργου: «Νεότερη Ιστορία του Ελληνικού Έθνους», εκδόσεις Μορφωτική Εστία
Εφημερίδες «Ελευθερία» και «Εμπρός» του 1964
Εφημερίδα Μακεδονία για το αποκαλυπτικό έγγραφο του Γεωργίου που όριζε ως διάδοχό του τον Πέτρο.

Τρίτη 27 Ιουλίου 1965 – Ημερολόγιο αποστασίας

Η συνέντευξη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη στο κρατικό ραδιόφωνο (περισσότερα εδώ )προκάλεσε την αντίδραση του ΔΟΛ. Στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ» διαβάζουμε το παρακάτω άρθρο απάντηση στον πρώην συνεργάτη του Γεωργίου Παπανδρέου.


Με πανελλαδική απεργία και συγκεντρώσεις στις μεγάλες πόλεις οι εργατοϋπάλληλοι της Αθήνας εξέφρασαν την συμπαράστασή τους στον Γεώργιο Παπανδρέου. Η αστυνομία και η χωροφυλακή είχαν πάρει έκτακτα μέτρα για να αποφευχθούν επεισόδια παρόμοια με αυτά που έγιναν πριν λίγες μέρες και στοίχησαν τη ζωή του Σωτήρη Πέτρουλα.
Τα σκίτσα είναι του Φωκίωνα Δημητριάδη από τις εφημερίδες «ΤΑ ΝΕΑ» και «Μακεδονία».

Δευτέρα 26 Ιουλίου 1965 – Ημερολόγιο αποστασίας

Τη στιγμή που η κυβέρνηση Νόβα αγωνίζεται να εξασφαλίσει βουλευτές που θα της δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή το Παλάτι, αλλά και ο Παπανδρέου επιστρατεύουν ό,τι μέσα έχουν.
Η ΕΚ σε συνεργασία με την ΕΔΑ συνεχίζει τις κινητοποιήσεις. Για αύριο Τρίτη 27 Ιουλίου έχουν προγραμματίσει απεργία οι εργατοϋπάλληλοι σε Αθήνα, Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Αγρίνιο και Ελευσίνα.
Από την άλλη πλευρά ο τύπος της δεξιάς αξιοποιεί μια επιστολή της Μαργαρίτας Παπανδρέου, συζύγου του Ανδρέα, προς τον δημοσιογράφο της «Ουάσιγκτον Ποστ» με τίτλο «η αγωνία των Παπανδρέου». Σ’ αυτήν αναφέρει ότι οι βασιλείς επεδίωξαν να ανατρέψουν τον Γεώργιο Παπανδρέου συνδέοντας τον γιό του με παραστρατιωτική οργάνωση.
Οι εφημερίδες αναφέρουν ότι με την επιστολή αυτή η νύφη του Γεωργίου Παπανδρέου επιδιώκει αμερικανική επέμβαση στα ελληνικά θέματα.
Ολόκληρη η επιστολή της Μαργαρίτας Παπανδρέου:


Τα σκίτσα είναι του Φωκίωνα Δημητριάδη. Η επιστολή της Μαργαρίτας Παπανδρέου δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Ελευθερία”