Η “μάχη” των εφημερίδων και η αποστασία

Τα γεγονότα του Ιουλίου του 1965 όπως ήταν φυσικό διατάραξαν και τις σχέσεις των εφημερίδων. Μέχρι τότε τα πράγματα ήταν μάλλον ξεκαθαρισμένα. Από τη μία υπήρχαν οι λεγόμενες δεξιές εφημερίδες που στήριζαν την ΕΡΕ. Αυτές ήταν οι: Ακρόπολις, Καθημερινή, Ημέρα, Εθνικός Κήρυξ το πρωί και Μεσημβρινή, Απογευματινή, Βραδυνή το απόγευμα.
Η «Εστία» υποστήριζε το κόμμα των Προοδευτικών του Σπύρου Μαρκεζίνη.
Στην απέναντι πλευρά η ΕΔΑ είχε την «Αυγή» ως επίσημο όργανο και τη «Δημοκρατική Αλλαγή» ως ανεπίσημο.
Οι μεγάλες μάχες όμως γινόντουσαν στο χώρο του Κέντρου. Ο ΔΟΛ («Το Βήμα» -«Τα ΝΕΑ») είχε σκληρές συγκρούσεις με την «Αθηναϊκή» του Γιάννη Παπαγεωργίου και την «Ελευθερία» του Πάνου Κόκκα. Όχι μόνο για τη κυκλοφορία, αλλά από τη στιγμή που ο Παπανδρέου εκλέχτηκε πρωθυπουργός, για το ποια θα μπορεί να επηρεάζει περισσότερο πρόσωπα και καταστάσεις. Η «Ελευθερία» υποστήριζε τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και τάχωνε συχνά στον Ανδρέα Παπανδρέου, «Η Αθηναϊκή» ήταν πιο λαϊκή, έως λαϊκίστικη έκφραση του Γεωργίου Παπανδρέου με συμπάθειες προς τον Ανδρέα και ο ΔΟΛ μαζί με το «Έθνος» κρατούσε μια σχετική απόσταση από τις εξελίξεις μέσα στην ΕΚ.
Για το κοινό των εφημερίδων της ΕΚ το σοκ ήταν μεγάλο όταν είδαν την «Ελευθερία» να παίρνει το μέρος των αποστατών, προφανώς λόγω Μητσοτάκη και την τιμώρησαν κυκλοφοριακά. Το 1964 η «Ελευθερία» πουλούσε 36.701 φύλλα κάθε πρωί σ’ όλη την Ελλάδα για να κλείσει το 1965 τη χρονιά που αυξήθηκαν όλες οι κυκλοφορίες λόγω των γεγονότων με 10.000 λιγότερους αναγνώστες (26.808φύλλα).
Χαρακτηριστικό της αύξησης είναι ότι «Τα ΝΕΑ» το 1964 πουλούσαν 114.316 φύλλα καθημερινά σ’ όλη την Ελλάδα για να εκτοξευτούν το 1965 στα 185.612!
Οι κυκλοφορίες φαίνονται ασύλληπτες για τα σημερινά δεδομένα. Μην ξεχνάμε όμως ότι δεν υπήρχε τηλεόραση, ούτε ιδιωτικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί κι η εφημερίδα είχε σχεδόν πάντα… φρέσκα νέα. Οι απογευματινές εφημερίδες για παράδειγμα φιλοξενούσαν και τις πρωινές ειδήσεις!
Οι απογευματινές εφημερίδες κρατούσαν τα σκήπτρα της κυκλοφορίας με 431.960 φύλλα τη μέρα και οι πρωινές είχαν τη σφραγίδα της εγκυρότητας με 290.713φύλλα καθημερινά. Σύνολο 722.670 φύλλα. Και μιλάμε για «καθαρές» κυκλοφορίες χωρίς τους «τόμους» της Κυριακής και τη μάχη των προσφορών.
Οι κυκλοφορίες το 1965 ήταν σε Αθήνα-Πειραιά και Περιφέρεια. Στη τελευταία στήλη οι πανελλαδικές κυκλοφορίες του 1964.

Πρωϊνές Εφημερίδες	Πανελλαδικά	Αθήνα	Περιφέρεια	1964
Το Βήμα	82.657	40.738	41.919	58.760
Ακρόπολις	69.012	26.596	42.416	65.680
Η Καθημερινή	45.784	29.381	16.403	43.142
Η Αυγή	27.350	14.639	12.711	27.466
Ελευθερία	26.808	17.589	9.219	36.701
Ημέρα	15.701	6.359	9.343	-
Νέος Ανένδοτος	12.721	4.771	7.950	-
Εθνικός Κήρυξ	10.680	6.082	4.598	12.347

Πηγή: ΕΙΗΕΑ

Απογευματινές εφημερίδες	Πανελλαδικά	Αθήνα	Περιφέρεια	1964
ΤΑ ΝΕΑ	185.612	133.538	52.073	114.316
Μεσημβρινή	62.824	48.271	14.553	54.714
Απογευματινή	48.130	27.333	20.898	43.947
Αθηναϊκή	41.697	21.943	19.754	51.502
Η Βραδυνή	39.931	23.828	19.754	38.425
Εθνος	29.859	21.732	8.127	29.153
Δημοκρατική Αλλαγή	17.360	12.345	5.106	13.541
Εστία	6.546	5.582	964	6.970

Πηγή: ΕΙΗΕΑ

Πρωτοποριακό εξώφυλλο της “Αθηναϊκής” του Γιάννη Παπαγεωργίου. Χρησιμοποιεί στο μεγάλο σχήμα τεράστια φωτογραφία και δεν έχει καμμία άλλη είδηση στη πρώτη σελίδα. Αξιοσημείωτη και η τετραχρωμία που ήταν σχεδόν άγνωστη στις πρώτες σελίδες της εποχής.

Παρασκευή 30 Ιουλίου 1965– Ημερολόγιο αποστασίας

Αναμνηστική φωτογραφία της κυβέρνησης Νόβα

Στη Βουλή η πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Νόβας επρόκειτο να διαβάσει τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβερνήσεώς του για να ζητήσει τη ψήφο εμπιστοσύνης των βουλευτών. Όμως τελικά κατέληξε μέσα στο ναό της δημοκρατίας σχεδόν μόνος του. Με 26, μόνο, βουλευτές από την ΕΔΑ, τους Προοδευτικούς, την ΕΡΕ και 21 υπουργούς της κυβερνήσεώς του δεν μπορούσε να ζητήσει τίποτα. Η συνεδρίαση φυσικά διακόπηκε από έλλειψη απαρτίας.

Τι είχε γίνει;
Ο Γεώργιος Παπανδρέου σκεφτόταν την αποχή για να ελέγξει τις διαρροές των βουλευτών του. Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος από την πλευρά του, ως αρχηγός της ΕΡΕ, προσήλθε στη Βουλή και ζήτησε να εμφανιστεί ο τέως πρωθυπουργός για να εξηγήσει:
- Τι ακριβώς συνέβη με τη συνωμοσία στο στράτευμα και τις κατηγορίες για την ύπαρξη οργανώσεως μέσα σ’ αυτό.
- Τι ήταν η υπόθεση των τηλεφωνικών υποκλοπών των συνομιλιών των πολιτικών αρχηγών.
Ο Γεώργιος Παπανδρέου τελικά αποφάσισε να μην παραστεί στη Βουλή, τον ακολούθησε ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος με τους βουλευτές της ΕΡΕ αφού είχε απειλήσει με αποχώρηση σε περίπτωση απουσίας του κ.Παπανδρέου.
Εκ των υστέρων οι βουλευτές της ΕΚ θεώρησαν τη στάση του κ.Κανελλόπουλου ως ελιγμό για να διασώσει την κυβέρνηση Νόβα καθώς δεν μπορούσε να πάρει ψήφο εμπιστοσύνης. Με τη διακοπή της συνεδρίασης η κυβέρνηση πήρε παράταση ζωής λίγων ημερών μήπως και βρεθούν κι άλλοι πρόθυμοι βουλευτές της ΕΚ να την ακολουθήσουν. Και θεωρούσαν τον Κωνσταντίνο Χοϊδά, τον διευθυντή του πολιτικού γραφείου του βασιλιά εμπνευστή της εξέλιξης.
Η κατάσταση ήταν έκρυθμη από νωρίς.

Ο αντιπρόεδρος της Βουλής Εμμανουήλ Μπακλατζής

Τη Βουλή την είχαν ζώσει ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις από νωρίς το απόγευμα. «Αύρες» της αστυνομίας, πυροσβεστικά οχήματα και πολλοί ένοπλοι είχαν πάρει θέσεις. Οι βουλευτές της ΕΚ και της ΕΔΑ διαμαρτυρήθηκαν στον αντιπρόεδρο της Βουλής Εμμανουήλ Μπακλατζή. Ο τελευταίος ζήτησε την απομάκρυνσή τους. Παράλληλα έξω από τη βουλή χιλιάδες κόσμου φώναζε «κάτω οι προδότες» και «ζήτω ο Παπανδρέου».