Τρίτη 31 Αυγούστου 1965-Ημερολόγιο αποστασίας

Στιγμές πριν την αποστασία από αριστερά Κ.Μητσοτάκης, Α.Παπανδρέου, Στ.Στεφανόπουλος και Γ.Παπανδρέου

Το μακρύ… καυτό καλοκαίρι του 1965 κλείνει με μια θεαματική κίνηση του βασιλιά Κωνσταντίνου. Καλεί στα Ανάκτορα το Συμβούλιο Στέμματος. Μαζεύει δηλαδή τους πολιτικούς που έχουν γίνει πρωθυπουργοί ή είναι αρχηγοί κομμάτων για να βρεθεί λύση στο πρόβλημα που αυτός δημιούργησε όταν εξώθησε τον εκλεγμένο πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου σε παραίτηση.
Ο Κωνσταντίνος παρασκηνιακά πιέζει κι άλλους βουλευτές της ΕΚ να εγκαταλείψουν τον Παπανδρέου για να βρεθεί επιτέλους μια κυβέρνηση αποστατών που θα μπορέσει να πάρει ψήφο εμπιστοσύνης για να υπάρξει κυβέρνηση από το χώρο της ΕΚ και να τηρηθούν τα προσχήματα. Ακόμη δεν θέλει εκλογές. Κι αυτό επειδή ξέρει ότι ο λαός όχι μόνο θα ξαναδώσει τη πλειοψηφία στον Παπανδρέου, αλλά και θα τιμωρήσει τους αποστάτες.
Στο προσκήνιο φυσικά τα πράγματα είναι διαφορετικά. Μόνο που στο Συμβούλιο Στέμματος λίγο έλειψε να έρθουν τα πάνω κάτω. Η κατάσταση να ξεφύγει από τον έλεγχο.
Ο αρχηγός της ΕΡΕ Παναγιώτης Κανελλόπουλος δέχτηκε, αρχικά, τη πρόταση του Γεωργίου Παπανδρέου να ηγηθεί κυβέρνησης που θα οδηγούσε τη χώρα σε εκλογές. Ο Κωνσταντίνος τα έχασε. Ο Κανελλόπουλος από την πλευρά του δεν έκανε τίποτε άλλο από αυτό που ήθελε ο ίδιος, αλλά κι οι περισσότεροι βουλευτές του κόμματός του. Οι τελευταίες εξελίξεις τους είχαν μετατρέψει σε θεατές και άβουλα όντα που ήσαν υποχρεωμένα να ακολουθούν τις επιθυμίες του Κωνσταντίνου ο οποίος τους υποχρέωνε να ψηφίζουν τους μέχρι χθες κομματικούς τους αντιπάλους χωρίς κανένα όφελος. Αντίθετα οι αντίπαλοί τους γινόντουσαν μέλη της κυβερνήσεως, έπαιρναν υπουργεία κι αρκετά χρήματα υπογείως, όπως έλεγαν οι… κακές γλώσσες.
Ο Κωνσταντίνος και οι σύμβουλοί του προσπάθησαν να μεταπείσουν τον Κανελλόπουλο ο οποίος αφού δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά έβαλε τέτοιους όρους στον Παπανδρέου (διάλυση της Νεολαίας Λαμπράκη, περιορισμός της συνεργασίας με την Αριστερά κ.ά) που ήταν δεδομένο να μην προχωρήσει η συνεργασία.
Το Παλάτι πλέον μπορούσε να βάλει σε εφαρμογή το επόμενο σχέδιό του που ήταν μια κυβέρνηση του Στέφανου Στεφανόπουλου. Στην αντίθετη περίπτωση η τελευταία λύση για την αποτροπή της πρωθυπουργοποίησης Παπανδρέου θα ήταν η δικτατορία.

Πέμπτη 26 Αυγούστου 1965-Ημερολόγιο αποστασίας

Ο Ηλίας Τσιριμώκος μόνος στη Βουλή

Ο Κωνσταντίνος Χοϊδάς, επικεφαλής του πολιτικού γραφείου του Βασιλιά

Ενώ η κυβέρνηση Τσιριμώκου συνεχίζει τη μάχη για την ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή ο διευθυντής του πολιτικού γραφείου του Βασιλιά, Κωνσταντίνος Χοϊδάς και ο υπουργός Άμυνας Σταύρο Κωστόπουλος τηλεφώνησαν στον Αμερικανό επιτετραμμένο Νόρμπερτ Ανσουτς. Του ζήτησαν να μεσολαβήσει να πειστεί ο αρχηγός του κόμματος των Προοδευτικών Σπύρος Μαρκεζίνης να ψηφίσει υπέρ της κυβέρνησης Τσιριμώκου.
Ο Μαρκεζίνης έχει εξαιρετικές σχέσεις με την Αμερικανική πρεσβείας. Η συνάντηση με τον διευθυντή του πολιτικού τμήματος της πρεσβείας Νταν Μπρούστερ γίνεται την ίδια μέρα. Τα αποτελέσματα όμως είναι πενιχρά.

Σπύρος Μαρκεζίνης και Παναγιώτης Κανελλόπουλος τα λένε στη Βουλή

Ο αρχηγός των Προοδευτικών ζητά κυβέρνηση με στελέχη της ΕΚ που διαφοροποιήθηκαν από τον Γεώργιο Παπανδρέου, αλλά και της ΕΡΕ και του κόμματος του, των Προοδευτικών. Η άρνησή του να στηρίξει τον Τσιριμώκο δυσαρεστούν ιδιαίτερα τους Αμερικανούς.

Παρασκευή 20 Αυγούστου 1965-Ημερολόγιο αποστασίας

Το μεσημέρι ορκίστηκε η κυβέρνηση του νέου πρωθυπουργού Ηλία Τσιριμώκου με πολλά κενά σε υπουργεία για να δελεαστούν οι πιθανοί νέοι αποστάτες από την ΕΚ, αλλά το βράδυ τα επεισόδια στο κέντρο της Αθήνας επισκίασαν οτιδήποτε άλλο.
Τι έγινε; Ομάδες των «Λαμπράκηδων», αλλά και της Ενώσεως Κέντρου ξεχύθηκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για τις μεθοδεύσεις που ακολουθούσε το παλάτι στο σχηματισμό της νέας κυβέρνησης.
Οι διαδηλωτές σε πολλά σημεία αιφνιδίασαν τους αστυνομικούς και σχεδόν όλο το κέντρο της Αθήνας πέρασε στην κατοχή τους. Σημειώθηκαν εμπρησμοί δύο οχημάτων της Πυροσβεστικής, τριών ΙΧ, ενώ αργά το βράδυ κι ενώ ο νέος πρωθυπουργός συζητούσε ακόμα και τη περίπτωση της επέμβασης του στρατού η κατάσταση ηρέμησε.
Τι έμεινε πίσω;
• 150 τραυματίες
• 226 συλληφθέντες
Ανάμεσα στους τελευταίους και μέλη της Ομοσπονδίας Εργαζομένων στον Τύπο. Ο πρόεδρος Ν.Κατζάς και ο αντιπρόεδρος Απόστολος Μαγγανάρης.
Την ίδια μέρα ο Γεώργιος Παπανδρέου ανακοίνωσε ότι ξεκινά την λεγόμενη «πορεία προς τον λαό», περιοδεία στην ελληνική περιφέρεια. Πρώτος σταθμός η Θεσσαλία.
Τα σκίτσα είναι του Αρχέλαου από την Αθηναϊκή της 19 και 20 Αυγούστου
Η σύνθεση της νέας κυβερνήσεως

Φωτορεπορτάζ από τα επεισόδια στο κέντρο της Αθήνας

Τι έγραψε η “Ελευθερία”

Τετάρτη 18 Αυγούστου 1965-Ημερολόγιο αποστασίας

Οι εφημερίδες του Κέντρου θυμήθηκαν το αριστερό παρελθόν του Ηλία Τσιριμώκου

Δύο ώρες τα έλεγαν με τον Κωνσταντίνο οι Στέφανος Στεφανόπουλος και Ηλίας Τσιριμώκος στα Ανάκτορα. Τελικά αποφασίστηκε τη κυβέρνηση να τη σχηματίσει ο Ηλίας Τσιριμώκος, ο βετεράνος βουλευτής με το αριστερό παρελθόν. Στο νεαρό βασιλιά δόθηκαν διαβεβαιώσεις ότι τους δύο πολιτικούς θα ακολουθήσουν και 22 βουλευτές της ΕΚ γεγονός που θα έδινε αυτοδυναμία στη νέα κυβέρνηση.
Οι εφημερίδες της ΕΚ θυμήθηκαν το παρελθόν του νέου πρωθυπουργού που μέχρι πριν μερικές μέρες ήταν ανεπιθύμητος για το Παλάτι και οι εφημερίδες της ΕΡΕ δεν μπορούν να κρύψουν την αρχική τους αμηχανία.

Τρίτη 17 Αυγούστου 1965 – Ημερολόγιο αποστασίας

Περισσότεροι από 50.000 κατέκλυσαν το γήπεδο του Παναθηναϊκού και τους γύρω χώρους στη συγκέντρωση που οργάνωσε η ΓΣΣΕ. Το πλήθος ενέκρινε ψήφισμα υπέρ του Γεωργίου Παπανδρέου και εναντίον των προσπαθειών να αλλοιωθεί η θέληση του λαού, ενώ αποφασίστηκε να γίνει πορεία μέχρι την Ομόνοια μέσω των οδών Αλεξάνδρας και Πατησίων.
Τα συνθήματα που κυριάρχησαν ήταν:
- «Έξω η Γερμανίδα», για την βασιλομήτορα Φρειδερίκη
- «Τσιριμώκο καραγκιόζη», και
-«Τσιριμώκο μασκαρά – Στεφανόπουλε λαπά»

Στεφανόπουλος και Τσιριμώκος βγαίνουν από τα Ανάκτορα

Νωρίτερα ο Ηλίας Τσιριμώκος ανέβασε ακόμα περισσότερο τους τόνους της αντιπαράθεσης με την οικογένεια Παπανδρέου λέγοντας:
«Πράγματι φαίνεται ότι το δέλεαρ της εξουσίας είναι μέγα. Δεν εξηγείται αλλιώς, πως ο κ.Παπανδρέου, ακριβώς τη στιγμήν κατά την οποίαν εις την ηλικίαν του έπρεπε να σκέπτεται «τι ψυχή θα παραδώσει», φαίνεται βαδίζων άνευ ουδεμίας συνειδήσεως ευθύνης έστω και προς το αιματοκύλισμα του τόπου, αρκεί να ονομασθεί και πάλιν πρωθυπουργός…Ο κ.Παπανδρέου οφείλει να γνωρίζει ότι κατηγορείται ήδη και θα κατηγορηθεί ακόμη περισσότερον επί προδοσία του έθνους, της δημοκρατίας και των ελπίδων του λαού.»

Φωτορεπορτάζ από τη συγκέντρωση στο γήπεδο του Παναθηναϊκού

Δευτέρα 16 Αυγούστου 1965 – Ημερολόγιο αποστασίας

Ο προεδρεύων της Βουλής Μανώλης Μπακλατζής διαβάζει στους δημοσιογράφους την δήλωση ανεξαρτητοποίησης των Στεφανόπουλου - Τσιριμώκου

Οι Στέφανος Στεφανόπουλος και Ηλίας Τσιριμώκος καταθέτουν στη Βουλή τη δήλωση ανεξαρτητοποίησής τους.
«Ουδείς, καθ΄ όλας τας ενδείξεις, δύναται να ανακόψει τον κ.Παπανδρέου εις τον δρόμον της αδιαλλαξίας όστις οδηγεί κατ’ ευθείαν προς νέον διχασμόν και αδελφοκτόνον σύγκρουσιν» αναφέρουν σε κοινή τους δήλωση.
Ο Γεώργιος Παπανδρέου σχολιάζοντας τη κίνηση των δύο, τέως, πρωτοκλασάτων στελεχών του είπε:
»Η προδοσία τους είναι βαρυτέρα από αυτή του Νόβα».
Η συγκέντρωση της ΓΣΕΕ αναβλήθηκε για το βράδυ της Τρίτης (8μμ). Θα γίνει στο γήπεδο του Παναθηναϊκού στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας.

Κυριακή 15 Αυγούστου 1965-Ημερολόγιο αποστασίας

Ο Γεώργιος Παπανδρέου δίνει το σύνθημα της κινητοποίησης του λαού. Οι βουλευτές της ΕΚ που του έχουν μείνει πιστοί αναλαμβάνουν να οργανώσουν συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας σε όλη την Ελλάδα.
Ο υπουργός Δημοσίας Ασφαλείας Ιωάννης Τούμπας απαγορεύει την προγραμματισμένη για τη Δευτέρα συγκέντρωση των εργαζομένων στη Πλατεία Κλαυθμώνος και ορίζει ως τόπο το γήπεδο του Παναθηναϊκού στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας.
Το κρατικό ραδιόφωνο πάντως μεταδίδει υπό μορφή ανωνύμου ανακοινώσεως ότι οι βουλευτές της ΕΚ που θα ανεξαρτητοποιηθούν θα υπερβαίνουν κατά πολύ αυτούς που απαιτούνται για την πλειοψηφία στη Βουλή. Την ίδια ώρα τρεις από τους 26 βουλευτές που στήριξαν στη τελευταία ΚΟ τον Στέφανο Στεφανόπουλο, οι Γκλαβάνης, Γραμματίδης και Αναγνωστόπουλος, δηλώνουν ότι θα παραμείνουν στην ΕΚ.
Η επάνω γελοιογραφία δημοσιεύτηκε στην “Αθηναϊκή” και η κάτω στη “Μακεδονία”

Σάββατο 14 Αυγούστου 1965 – Ημερολόγιο αποστασίας

Ο Στέφανος Στεφανόπουλος

Το μεσημέρι συναντήθηκαν οι δύο πρωτοκλασάτοι βουλευτές της ΕΚ, ο Στέφανος Στεφανόπουλος και ο Ηλίας Τσιριμώκος και συμφώνησαν να κάνουν αυτό που περίμεναν πολλοί εδώ και καιρό:
Να ανεξαρτητοποιηθούν.
Μάλιστα στις σχετικές τους δηλώσεις, μετά τη συνάντηση, τόνισαν ότι την Δευτέρα 16 Αυγούστου θα καταθέσουν στη βουλή τη σχετική δήλωση ανεξαρτητοποιήσεως.

Ο Ηλίας Τσιριμώκος

Το θέμα βέβαια δεν είναι μόνο ότι δύο ακόμα προβεβλημένα στελέχη του κόμματος διαχωρίζουν τη θέση τους, αλλά και το πόσοι βουλευτές σκοπεύουν να τους ακολουθήσουν. Κι αν μετά τις νέες αποχωρήσεις οι αποστάτες με την ΕΡΕ και τους Προοδευτικούς καταφέρουν να πιάσουν τον «μαγικό αριθμό» των 151 βουλευτών που θα τους επιτρέψει να σχηματίσουν κυβέρνηση.

Παρασκευή 13 Αυγούστου 1965-Ημερολόγιο αποστασίας

Η μάχη γίνεται για τον «μαγικό αριθμό» 151 που θα εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα της νέας κυβέρνησης.

Ο διευθυντής του πολιτικού γραφείο του Βασιλιά, Κωνσταντίνος Χοϊδάς έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στις εξελίξεις

Οι συζητήσεις με τους υποψήφιους βουλευτές της ΕΚ που θέλουν να ακολουθήσουν τον Τσιριμώκο δίνουν και παίρνουν. Όλοι θέλουν ένα χαρτοφυλάκιο.
Ο Γεώργιος Παπανδρέου με διάγγελμά του εξαγγέλλει νέα πορεία προς το λαό και τονίζει ότι:
-Χρησιμοποιούνται αθέμιτα μέσα για να διαλυθεί η ΕΚ
-Οι αυλικοί πήραν το σύνθημα της ΕΡΕ «να φύγει ο Παπανδρέου» και προσπαθούν να το εφαρμόσουν
-Η Ένωση Κέντρου δεν θέτει καθεστωτικό θέμα
-Η περίοδος αυτή μπορεί να χαρακτηριστεί περίοδος πολιτικής εντροπής

Ο διπλωμάτης Τζον Σωσσίδης από σύμβουλος του Γεωργίου Παπανδρέου έγινε σύμβουλος του Στέφανου Στεφανόπουλου

Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος συγκαλεί τη Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΕΡΕ η οποία αποφασίζει να στηρίξει τη νέα κυβέρνηση.
Η Συνομοσπονδία εργατών η οποία συνεργάζεται με την ΓΣΕΕ αποφάσισε τη Δευτέρα 16 Αυγούστου, στις 8 το βράδυ, στη Πλατεία Κλαυθμώνος, να οργανώσει Παναθηναϊκή Συγκέντρωση συμπαράστασης στον Γεώργιο Παπανδρέου.
Η γελοιγραφία είναι του BAS (Βασίλης Μητρόπουλος) από την “Ελευθερία”.