Πασατέμπος

Ιστορία για να… περνά η ώρα

800 νεκροί, βία και νοθεία στις πρώτες Ελληνικές εκλογές το 1844

Η υπόθεση «εκλογές» στην Ελλάδα άρχισε στραβά, θεόστραβα, και συνεχίστηκε στον ίδιο ρυθμό. Η πρώτη έκφραση ελεύθερης βούλησης του λαού δεν ήταν ούτε ελεύθερη, ούτε αποτελούσε τη βούληση του. Δεν ήταν καν η παπαριά που λένε κάποιοι «πολιτικοί των εκατό λέξεων» ότι τάχα η αναμέτρηση ήταν η… φωτογραφία της στιγμής. Αφ’ ενός η φωτογραφία δεν ήταν διαδεδομένη (οι πρώτες χρονολογούνται από το 1826) κι αφετέρου η τετράμηνη διάρκεια των εκλογών ακυρώνει την έννοια της «στιγμής».

Ναι, δεν είναι λάθος. Οι πρώτες εκλογές κράτησαν 4 μήνες, τις διαχειρίστηκαν τρεις κυβερνήσεις αν και η πρόβλεψη ήταν να κρατήσουν οκτώ μέρες! Ο Δημητρακάκης στα απομνημονεύματά του (βλέπε περιοδικό ΙΣΤΟΡΙΑ, τ. 77, Νοέμβριος 1974) κάνει λόγο για 800 τάφους που ανοίχτηκαν εξ αιτίας των εκλογών.

*Στις 3 Σεπτεμβρίου 1843 γίνεται η Επανάσταση που υποχρεώνει τον Βασιλιά Όθωνα να δεχτεί το Σύνταγμα.

Ο Δημήτρης Καλλέργης έφιππος διαπραγματεύεται με τον Όθωνα την παραχώρηση του Συντάγματος

*1η Νοεμβρίου 1843 εκλέγονται οι 244 πληρεξούσιοι μέλη της Εθνοσυνέλευσης που θα διαμόρφωνε το νέο Σύνταγμα. Ήταν εκλογές βίας και νοθείας, Χωροφύλακες, καπεταναίοι πίεζαν τον πληθυσμό να ψηφίσει τους δικούς τους φίλους.

*Από τις 8 Νοεμβρίου αρχίζει η επεξεργασία του νέου Συντάγματος το οποίο ψηφίζεται στις 19 Φεβρουαρίου 1844 και στις 18 Μαρτίου ορκίζεται πίστη σε αυτό ο Βασιλιάς Όθων. Στις 25 Μαρτίου ψηφίζεται ο εκλογικός νόμος.

*Το Σύνταγμα βλέπει  κυβέρνηση εκλεγμένη από το λαό. Όχι όλο. Δικαίωμα ψήφου είχαν οι άνω των 25 με μόνιμο επάγγελμα. Δικαίωμα εκλογής όσοι διέθεταν περιουσία άνω των 10.000 δρχ, ποσό σημαντικό. Πιο μάγκες οι πρόγονοί μας. Είπαν: «Αν είναι να πέσουν με τα μούτρα στο φαί, ας είναι τουλάχιστον χορτάτοι!»

Η μικρή χώρα χωρίστηκε σε 92 περιφέρειες, όσες και οι επαρχίες της. Θα έστελναν  244 πληρεξούσιους όπως ονομαζόντουσαν οι βουλευτές.

Ο Βασιλιάς Όθων Α’ ήθελε να μην εκλεγούν οι πρωτεργάτες της Επανάστασης της 3ης Σεπτεμβρίου

Για κάθε 10.000 κατοίκους αντιστοιχούσε κι ένας βουλευτής. Οι άνω των 30.000, το Ναύπλιο στην συγκεκριμένη περίπτωση, θα έστελνε τέσσερις βουλευτές. Τα ρουσφέτια άρχισαν νωρίς. Η Ύδρα αποφασίστηκε να στείλει τρεις βουλευτές, οι Σπέτσες δύο, οι «εν Ελλάδι Ψαριανοί» δύο, ενώ έναν βουλευτή θα εξέλεγαν και οι 25 καθηγητές του Πανεπιστημίου Αθηνών!

Ο ίδιος ο εκλογικός νόμος ευνοούσε τη νοθεία που γινόταν σε δύο επίπεδα. Στο τοπικό, εκεί που ψήφιζαν οι πολίτες και στις πρωτεύουσες των νομών. Οι κάλπες μεταφέρονταν εκεί και στη διαδρομή οπλαρχηγοί ή τις άρπαζαν ή προσέθεταν και δικά τους ψηφοδέλτια μέσα σε αυτές.

Εκπληκτική είναι η επιστολή του Υπουργού Δικαιοσύνης Λόντου-Λενοντίδη ο οποίος ήταν υποψήφιος στην Πάτρα. Υποδεικνύει τρόπους να πείσει τους τρόπους που πρέπει να μεταχειριστεί ο μοίραρχος Πανταζόπούλος για να πείσει τους Πατρινούς να τον ψηφίσουν: «… κι αν υπάρχωσιν οι μη θέλοντες να με ψηφοφορίσωσι, μεταχειρίσου κατ’ αυτών την μπαγιονέτταν»! (τη ξιφολόγχη δηλαδή, από το ιταλικό baionetta).

Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος

Πρωθυπουργός, τότε, ήταν ο Μαυροκορδάτος που ανάλογους τρόπους θα εξασφάλιζε την πλειοψηφία. Ο Όθωνας για τους δικούς του λόγους προτιμούσε τον Κωλέττη. Η τελική εκλογή θα παιζόταν στην Αθήνα. Υπήρχε ένα μόνο εκλογικό κέντρο στο ναό της Αγίας Ειρήνης. Εκεί το πρωινό της 4ης Αυγούστου στήθηκε η προβοκάτσια. Οπαδοί του Κωλέττη περίμεναν να αποδοκιμάσουν τον Δημήτρη Καλλέργη τον πρωταγωνιστή της Επανάστασης του 1843 που υποχρέωσε τον Όθωνα να παραχωρήσει Σύνταγμα. Ήταν υποψήφιος με τον Μαυροκορδάτο κι ήθελε να ψηφίσει. Τον εμπόδισαν να μπει στην εκκλησία να ψηφίσει, οι οπαδοί του Μαυροκορδάτου επεχείρησαν να ανοίξουν δρόμο κι άρχισε ο πετροπόλεμος. Καταφθάνει ο Όθωνας και ζητά από τον Καλλέργη να φύγει, Οι οπαδοί του Κωλέττη αρχίζουν να  φωνάζουν «κάτω ο Μαυροκορδάτος» ενθαρρυμένοι από την μεροληπτική στάση του Βασιλιά. Ο πρωθυπουργός παραιτείται με την ενθάρρυνση των πρεσβευτών της Γαλλίας και της Αυστρίας. Ο Κωλέττης αναλαμβάνει πρωθυπουργός και καλεί από τη Ρούμελη τους άνεργους πολεμιστές, τους «Ελληναράδες». Στρατοπεδεύουν στις στήλες του Ολυμπίου Διός κι αρχίζουν να τρομοκρατούν τους Αθηναίους.

Βία και νοθεία σε όλη την Ελλάδα. Θα αναρωτηθεί κάποιος: «Γιατί τόσο μίσος;». Ο Όθωνας δεν ήθελε τους πρωτεργάτες της Επανάστασης του 1843 να εκλεγούν κι οι Μαυροκορδάτος και Κωλέττης εκμεταλλεύτηκαν τη δύναμη που τους έδινε η εξουσία για να εκλέξουν τους δικούς τους υποψήφιους.

Ακόμα κι ο Μαυροκορδάτος λίγο έλειψε να μην εκλεγεί. Ήταν υποψήφιος σε τρεις περιφέρειες και η εκλογή του ακυρώθηκε από τη Βουλή που ήταν και Εκλογοδικείο! Σώθηκε επειδή ήταν υποψήφιος και στο Πανεπιστήμιο Αθηνών όπου πήρε τις 19 από τις 25 ψήφους. Ειρωνικά ονομάστηκε «βουλευτής του 19».

Το κόμμα του Κωλέττη οι «Μοσχομαγκίτες» ή «Γαλλικό» πήρε 20 έδρες στη νέα Βουλή. Οι Ναπαίοι του Ανδρέα Μεταξά (Ρωσικό κόμμα) εξασφάλισε 28 έδρες και ο Μαυροκορδάτος, οι «Μπαρλαίοι» (Αγγλικό κόμμα) 28. Κυβέρνηση σχημάτισε ο Κωλέττης με τον Μεταξά.

Η Βουλή που προέκυψε από τους φόνους, τη βία και τη νοθεία φρόντισε με το Βασιλικό Διάταγμα της 9ης Ιανουαρίου 1845 «Περί αμνηστείας των κακουργησάντων εις τας βουλευτικάς εκλογάς» να απαλλαγεί των ευθυνών της απέναντι στο νόμο, όχι όμως και απέναντι στην Ιστορία.

Στην κεντρική φωτογραφία απόσπασμα εγγράφου με τις υπογραφές των μελών της Εθνοσυνέλευσης

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: