Πασατέμπος

Ιστορία για να… περνά η ώρα – Σχόλια και παρατηρήσεις στο athinaios@live.com

Οι άγνωστες έγχρωμες φωτογραφίες του θριάμβου της ΑΕΚ το 1968!

Το 1968 ήταν μια χρονιά γεμάτη γεγονότα:
– Στις 2 Μαΐου ξέσπασε το μεγαλύτερο κίνημα αμφισβήτησης που έμεινε γνωστό ως «Μάης του ‘68»
– Στις 4 Απριλίου δολοφονήθηκε στο Μέμφις ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, μαύρος ιερωμένος, ο οποίος υποστήριζε τα δικαιώματα των ομοφύλων των
– Στις 6 Ιουνίου δολοφονήθηκε ο Ρόμπερτ Κένεντι, υποψήφιος για την προεδρία των ΗΠΑ, αδελφός του επίσης δολοφονημένου προέδρου Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι
– Στις 21 Αυγούστου Σοβιετικά τανκς εισβάλουν στην Τσεχοσλοβακία δίνοντας τέλος στην «άνοιξη της Πράγας» και υποχρεώνοντας τους ανά τον κόσμο κομμουνιστές να επαναπροσδιορίσουν το ρόλο τους. Γεννιέται το κίνημα του ευρωκομμουνισμού και στην Ελλάδα διασπάται το ΚΚΕ
Είπαμε Ελλάδα. Τι συνέβαινε εδώ; Το χουντικό καθεστώς προσπαθούσε να πατήσει γερά στα πόδια του. Δεν έλεγχε ακόμα όλους τους μηχανισμούς και στον εξωτερικό αντιμετώπιζε σκληρή κριτική από τις περισσότερες κυβερνήσεις. Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος ήθελε να βρει στηρίγματα. Στις 29 Μαρτίου στη Θεσσαλονίκη λέει για πρώτη φορά το «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών», στις 13 Αυγούστου γλυτώνει από την απόπειρα δολοφονίας του Αλέξανδρου Παναγούλη καις τις 29 Σεπτεμβρίου οργανώνει ένα δημοψήφισμα για το νέο Σύνταγμα. Το «Ναι» φθάνει στο… μυθικό ποσοστό του 91,87%. Κανείς φυσικά δεν πιστεύει ότι είναι αληθινό.

Η πεντάδα του τελικού. Από αριστερά: Ζούπας, Βασιλειάδης, Τρόντζος, Λαρεντζάκης, Αμερικάνος


Η ΑΕΚ και ο τελικός στην Αθήνα

Μέσα σε όλα αυτά τα κοσμοϊστορικά υπάρχει και ο αθλητισμός. Η ομάδα μπάσκετ της ΑΕΚ έχει δείξει την αξία της. Τα τελευταία χρόνια βρίσκεται στην «ελίτ» του αθλήματος έχοντας παίκτες με ταλέντο. Κάπου εκεί οι παράγοντες της ομάδας, διορισμένοι από τη χούντα, σκέφτονται την κίνηση ματ που θα αφήσει όλους ικανοποιημένους: Να διοργανώσουν στην Αθήνα τον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων. Ο θεσμός είναι καινούργιος. Έγινε για πρώτη φορά τη προηγούμενη χρονιά και στον διπλό του 1967 η Ιταλική Ινις Βαρέζε νίκησε τη Μακάμπι Τελ Αβιβ (77-67,67-68).

Μέχρι τότε τα κλειστά γήπεδα που παιζόταν το μπάσκετ δεν ξεπερνούσαν σε χωρητικότητα τους 10.000 θεατές. Στην ΑΕΚ σκέφτηκαν, λοιπόν, να γίνει ένας τελικός, στο Παναθηναϊκό Στάδιο, εκεί που η ΑΕΚ έδινε τους αγώνες της και να μοιραστούν τα έσοδα με την άλλη φιναλίστ και τη ΦΙΜΠΑ. Από τα 10.000 εισιτήρια μέχρι τα 60.000 η διαφορά ήταν κολοσσιαία, άρα και τα κέρδη τεράστια για όλους.
Από τη στιγμή που και η φιναλιστ, η Σλάβια Πράγας δεν είχε πρόβλημα να παίξει αντί για δύο αγώνες, έναν και μάλιστα στην έδρα του αντιπάλου της, τι πρόβλημα να έχει η ΦΙΜΠΑ;


Η Σλάβια Πράγας

Η Σλάβια ήταν μια εξαιρετική ομάδα. Είχε συμμετάσχει και στα δύο προηγούμενα φάιναλ φορ του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Το 1966 στο Μιλάνο είχε παίξει με την ΑΕΚ στον ημιτελικό και την είχε νικήσει με 103-73, αλλά στον τελικό έχασε από την Σίμενταλ Μιλάνου 77-72 (η ΑΕΚ είχε χάσει και στο μικρό τελικό με 85-62 από την ΤΣΣΚΑ Μόσχας) ενώ το 1967 στη Μαδρίτη είχε χάσεις τον ημιτελικό από τη Σίμενταλ με 97-103 κι είχε χάσει και στον μικρό τελικό από την Ολύμπια Λουμπλιάνας με 83-88. Η ΑΕΚ εκείνη τη χρονιά είχε αποκλειστεί από την Γαλλική Βιλερμπάν στον α’ γύρο.
Η πορεία μέχρι τον τελικό

Η ΑΕΚ στον δρόμο για τον τελικό του Παναθηναϊκού Σταδίου είχε αποκλείσει όλους τους αντιπάλους της στην… κόψη του ξυραφιού. Συνήθως έχανε εκτός έδρας και νικούσε στο Στάδιο. Κάτι ο κόσμος, κάτι το αντοιχτό γήπεδο και κάτι οι φωτογράφοι που όπως λένε οι παλαιότεροι άναβαν τα φλας όταν ο αντίπαλος παίκτης ετοιμαζόταν να σουτάρει έκαναν τη δουλειά τους. Για να φθάσει στον τελικό η Ένωση είχε αποκλείσει τις:
– Βιτόρια από την Ισπανία με 72-82 και 85-65
– Ρουαγιάλ από το Βέλγιο με 76-54 και 54-74, και
– Ίνις Βαρέζε από την Ιταλία, την κάτοχο δηλαδή του τροπαίου με 60-78 και 72-52.


Ο κόσμος, κοσμάκης και… χουνταίοι

Στις 8.30 ήταν προγραμματισμένο το τζάμπολ, στις 4 το απόγευμα άνοιγαν οι πόρτες του Παναθηναϊκού Σταδίου, αλλά από τις 11 το πρωί ο κόσμος άρχισε να συγκεντρώνεται έξω από το Καλλιμάρμαρο. Δεν ήταν ανυπόμονοι, αλλά και προνοητικοί. Στο αχανές γήπεδο λίγες ήταν οι καλές θέσεις που εξασφάλιζαν καλή ορατότητα για τον αγώνα.

Η χούντα δεν έχασε την ευκαιρία να εκμεταλλευτεί το γεγονός. Στο Στάδιο πήγαν ο Στυλιανός Παττακός, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εσωτερικών, δεδηλωμένος φίλος του Ολυμπιακού, αλλά και οι υπουργοί Πουλέας (Εργασίας), Παπαδημητρίου (Δημ.Έργων), Αθανασίου (Ναυτιλίας), Συγκοινωνιών (Τοτόμης) και φυσικά ο πανίσχυρος ΓΓΑ Κωνσταντίνος Ασλανίδης,
Ο Παττακός έβγαλε και λόγο λέγοντας ότι θέλει να κερδίσει η ΑΕΚ και να γίνει ένα παιχνίδι μέσα σε φίλαθλα πλαίσια. Στη συνέχεια μπήκε στο γήπεδο και χαιρέτησε τους παίκτες των δύο ομάδων και τους διαιτητές.


Τζάμπολ και Κύπελλο
Ο μεγάλος τελικός

Με το τζάμπολ η ΑΕΚ ήθελε να δείξει ποιος είναι το αφεντικό στο παιχνίδι. Από νωρίς πήρε προβάδισμα στο σκορ χωρίς να φθάνει τα επίπεδα άλλων αγώνων της. Ήταν φανερό ότι η κρισιμότητα του αγώνα γέμιζε με άγχος τους παίκτες της. Στο 7’ το σκορ ήταν 17-11, στη συνέχεια πήγε στα 26-23, οι Τσέχοι κράτησαν τη διαφορά στο 30-27, στο 18’ ήταν 41-38 και το ημίχρονο έκλεισε στο 47-38.
Στην επανάληψη η διαφορά μειώθηκε μέχρι που εξαφανίστηκε. Στο 9’ οι Τσέχοι ισοφάρισαν και στη συνέχεια πέρασαν μπροστά. Εκεί φάνηκε η αξία του Γιώργου Τρόνζου που σα να ξύπνησε από λήθαργο πήρε την ομάδα επάνω του. Άλλωστε ο καλύτερος Τσέχος μπασκετμπολίστας, ο Ζίντεκ που τον έπαιζε μαν του μαν είχε φορτωθεί από νωρίς με τέσσερα φάουλ. Η ΑΕΚ ξαναπήρε κεφάλι, διεύρυνε τη διαφορά ώσπου έφθασε στο τελικό 89-82.
AEK

5.Πέτρος Πετράκης1μ84 30 χρ. ελ Διεθνής 
6. Γιώργος Τρόντζος  2μ1626 πίβοτ Διεθνής 
8. Χρήστος Ζούπας  1μ7724 πλέι μέικερ Διεθνής 
9.Ανδρέας Δημητριάδης 1μ81 19 ελ  
10. Γιώργος Αμερικάνος
(αρχηγός) 
 1μ8828 ελ Διεθνής 
11.Νίκος Νεσιάδης 1μ93 20 πίβοτ  
12. Αίας Λαρεντζάκης  1μ9023 ελ Διεθνής 
13. Στέλιος Βασιλειάδης 1μ8824 πίβοτ Διεθνής 
14. Λάκης Τσάβας  1μ7223 πλέι μέικερ Διεθνής 
15.Αντώνης Χρηστέας 1μ87 30 ελ Διεθνής 

 Προπονητής: Νίκος Μήλας
Σλάβια Πράγας

4.Κρίβι Τζάροσλαβ 1μ90 32 χρ. πλέι μέικερ Μικτή Ευρώπης 
6.Κλιοπ Βλαντιμίρ 1μ90 29 ελ  
7.Τόμας Όλιβιερ 1μ88 20 ελ  
9.Μπάροχ Κάρελ 1μ80 29 πλέι μέικερ  
10.Ζντίνεκ Ζίρι 2μ06 24 πίβοτ Μικτή Ευρώπης 
12.Μπρόχουμιλ Τομ 1μ99 32 πίβοτ Μικτή Ευρώπης 
13.Άμερ Ζίρι 1μ88 26 πλέι μέικερ  
14.Στάσνι Ζίρι 1μ9329 ελ  
15.Ρούτσισκα Ζίρι 1μ861μ86 27 πλέι μέικερ Μικτή Ευρώπης 
16.Κομοπάσερικ Ζίρι  1μ8021 ελ  
17.Λισάρεκ Ζίρι 1μ9923πίβοτ  
18.Μίκα Ρόμπερτ 2μ0127πίβοτ 

Προπονητής: Ορντ Νίκολας

Όλοι οι αγώνες της διοργάνωσης εδώ

Όμως…. Κύπελλο πήρε και το περιοδικό ΕΙΚΟΝΕΣ που έσπευσε λίγες μέρες μετά να δημοσιεύσει μεγάλο αφιέρωμα στον ελληνικό θρίαμβο. Στις 12 Απριλίου φιλοξενεί, για πρώτη φορά, έγχρωμες φωτογραφίες από το γεγονός. Σε μια εποχή που το χρώμα ήταν πολυτέλεια οι ΕΙΚΟΝΕΣ διέσωσαν τις μοναδικές έγχρωμες στιγμές του ιστορικού τελικού.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: